Archievenblad in teken van transparantie en openbaarheid

23 april 2019
Het Archievenblad 2019/4 verschijnt rond 1 mei en gaat over transparantie en openbaarheid. Hoofdredacteur Bernadine Ypma blikt vast vooruit op de inhoud.

Sinds 2010 viert het Nationaal Archief ieder jaar Openbaarheidsdag. Medewerkers zijn een jaar bezig met de voorbereiding en hebben daar zo’n plezier in dat er geloot moet worden wie in het projectteam plaats mag nemen. Dat enthousiasme voor openbaarheid is fantastisch, maar niet verwonderlijk. De archivaris staat voor een transparante overheid en voor toegang tot het archief. 

AB 2019.4_cover.jpg

Ook met de implementatie van de AVG staat de archivaris voor een transparante overheid. Het belang van de wet voor de burger is evident, bijvoorbeeld als het gaat om de steeds meer voorkomende automatische besluitvorming. Onlangs publiceerde het NRC meerdere artikelen over automatische besluitvorming binnen de rechtspraak, dat regelmatig leidt tot op zijn minst ongenuanceerde uitspraken. De archivaris kan een rol spelen bij de ontwikkeling van  informatiemanagement en technologie, bijvoorbeeld door nadrukkelijk te pleiten voor transparantie en openbaarheid. Wil je meer weten over de AVG?  Bezoek kia.pleio.nl of lees het artikel van Anette de Lange in dit nummer.

Kennisdeling vindt ook plaats op Wikipedia. Onlangs was er een tweedaagse conferentie in Utrecht. Marleen Stikker nam deel aan de paneldiscussie waarmee de eerste dag geopend werd. Stikker stelt: ‘We moeten gezamenlijk weer een publieke ruimte voor het internet creëren die je kunt vertrouwen. Een ruimte waar geen aandeelhoudersbelang speelt en waar niet gemanipuleerd kan worden. Wikimedia is een heel groot voorbeeld van hoe je dit kunt organiseren.’ 

Het archiefwezen in Nederland streeft naar collecties die een spiegel vormen van de samenleving door de eeuwen heen. Op de kennisdag van het Kennisplatform Educatie en Presentatie op 15 maart in het Nationaal Archief wees dagvoorzitter Vincent Robijn ons op de noodzaak van een nieuwe focus op acquisitie: ‘Archieven zijn geen afspiegeling van de samenleving, maar vaak roomwit. Archieven zijn een afspiegeling van het personeelsbestand.’ Een vergelijking met Wikipedia dient zich aan.

Onze trouwe doelgroep vergrijst en nieuwe doelgroepen kloppen op de deur. Om relevant te zijn en te blijven in onze samenleving moeten we niet alleen de deuren openzetten. Wij moeten naar buiten gaan, zoeken waar wij met onze kennis en vaardigheden kunnen bijdragen aan een betere informatiesamenleving, en mensen uitnodigen om met ons mee te doen, mee te praten en mee te beslissen.