Standpunt t.a.v. DSM-richtlijn

24 november 2016
Samen met andere erfgoedkoepels reageert KVAN/BRAIN op het voorstel van de Europese Commissie voor een Richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt, (DSM-richtlijn), dat is voorgelegd aan de Raad van de Europese Unie.

In dit voorstel is ook speciaal aandacht voor cultureel erfgoed en het maken van uitzonderingen ten aanzien van preservering. Het voorstel biedt daarvoor goede aanzetten. maar KVAN/BRAIN en de mede-ondertekenaaars van de reactie zien zeker nog ruimte voor verbetering.

Tekst en datamining

Grootschalige tekst & datamining (TDM) op collecties door wetenschappers wordt toegelaten binnen de kaders van het wetenschappelijk onderzoek en binnen de muren van de onderzoeksinstelling. Dit is natuurlijk al een mooie stap, maar de uitzondering zou veel breder toegepast moeten kunnen worden, namelijk voor iedereen en voor elke collectie waartoe hij of zij rechtmatig toegang heeft. Dus ook binnen de context van erfgoedinstellingen en niet alleen voor wetenschappelijke doeleinden. Denk bijvoorbeeld aan het grootschalig ontsluiten van collecties door beeldherkenning, spraakherkenning en automatisch genereren van metadata.

ECL en out of commerce werken

Het voorstel bevat een aantal bepalingen voor out of commerce werken die overeenkomsten vertonen met het Extended Collective Licensing-model. Daarom is de invoering van ECL opgeschort totdat er meer duidelijkheid is over de definitieve Europese richtlijn. De verwachting is dat de invoering van ECL met deze bepalingen niet meer nodig of minder urgent zal zijn. Hier hebben we ons tegen uitgesproken. De EU-richtlijn is namelijk veel beperkter van opzet en met invoering van deze bepalingen zal een groot deel van de collecties nog steeds niet onder een ECL regeling vallen. De term out of commerce gaat voor een groot deel van het culturele erfgoed niet op. Ook ziet de werkgroep problemen met de manier waarop out of commerce gedefinieerd wordt in het voorstel. In de reactie worden er suggesties voor verbetering gegeven.